Na skraju starego miasta wznosi się okazała bryła zamku królewskiego. Pierwsze obwarowania ziemno–drewniane powstały tu w XII wieku. Potem wybudowano cylindryczną wieżę z kamienia. Częste najazdy Rusinów, Litwinów i Tatarów zmusiły Kazimierza Wielkiego do wybudowania kamiennego zamku. W XV wieku Władysław Jagiełło ufundował kaplicę Świętej Trójcy z cennymi malowidłami rusko–bizantyjskimi. Po wymarciu dynastii Jagiellonów, zamek stracił na znaczeniu. Od XIX wieku do 1954 roku mieściło sie w zamku więzienie. Obecnie jest udostępniony do zwiedzania.

Pałac w Kozłówce

Dobra Kozłowieckie otrzymał Konstanty Zamoyski w prezencie ślubnym i stworzył tu z rozmachem zespół pałacowo–parkowy. We wnętrzach zwracają uwagę piękne miśnieńskie piece kaflowe i bogato zdobione kominki o niepowtarzalnych wzorach. Wzory są naprawdę niepowtarzalne, gdyż projekty po utworzeniu były niszczone. Największym pomieszczeniem w pałacu jest salon czerwony. Jego kubatura robi wrażenie – wewnątrz zmieściłby się dwupiętrowy budynek wielorodzinny. Powierzchnia salonu wynosi 114 metrów kwadratowych a wysokość pomieszczenia to 9 metrów. Dzisiejsza kolekcja malarstwa obejmuje portrety rodzinne, malarstwo historyczne, pejzaże i portrety królewskie. Kolekcję Konstantego Zamoyskiego tworzy ponad tysiąc płócien.

Fortyfikacje Dęblina

Na strategiczne usytuowanie regionu Dęblina zwrócił uwagę generał Ignacy Prądzyński. Jego pomysł wybudowania twierdzy w widłach ujścia Wieprza do Wisły wykorzystali Rosjanie. Rozpoczęli tutaj budowę fortyfikacji, która nazwano Iwanogrodem. Po modernizacji i rozbudowie twierdzy w latach 1879 – 1885 utworzono wielki obóz warowny na około sto tysięcy żołnierzy. Zasadniczy rejon twierdzy otoczono siedmioma wysuniętymi fortami po obu stronach Wisły. W sierpniu 1915 roku, po zajęciu fortecy przez wojska austriackie i niemieckie, zmieniono nazwę z Iwanogrodu na Dęblin.

Pałac w Kocku

Pałac księżnej Anny Jabłonowskiej wzniesiono około 1780 roku na miejscu dawnego zamku Firlejów. Projektantem założenia pałacowo–parkowego był Szymon Bogumił Zug, który prócz pałacu zaprojektował kamienne mosty nad wąwozami, prześliczny park i zabudowania gospodarcze. Księżna Anna była miłośniczką przyrody, więc sprowadziła do swego ogrodu wiele rzadkich gatunków drzew i krzewów. Wśród roślinności znaleźć można wiele grot i rzeźb.

Zamek w Kazimierzu Dolnym

Pierwszą budowlę obronną wzniósł Władysław Łokietek około 1325 roku. Była to potężna wolno stojąca wieża obronna o grubości murów do pięciu metrów. Pobierano w niej kiedyś cło z handlu wiślanego. Jednak najazd tatarki w 1341 roku skłonił Kazimierza Wielkiego do rozbudowania warowni. Na południe od wieży wybudowano zamek. Zamek był wielokrotnie przebudowywany. Wojny w XVII i XVIII wieku spowodowały znaczne zniszczenia warowni, która od tego czasu zaczęła podupadać. Do dnia dzisiejszego przetrwały tylko ruiny zamku i górująca nad nimi wieża.

Podziemia kredowe w Chełmie

Kredę zaczęto tu wydobywać już w XII wieku. A wydobywali ją prawie wszyscy mieszkańcy. W wielu domach cenny kruszec był pozyskiwany wprost z piwnic. Największy rozwój działalności wydobywczej przypada na XVII i XVIII wiek. Wówczas 80% mieszkańców, w całym mieście miało swoje wejścia do podziemi. Cenny był to kruszec i chętnie skupowany przez handlarzy. Kredy używano wówczas do produkcji farb, pudrów kosmetycznych, lekarstw, ceramiki, jak również cenna była w budownictwie. Na początku XX wieku zaprzestano wydobycia ze względu na bezpieczeństwo miasta i jego mieszkańców.

Majdanek w Lublinie

Obóz koncentracyjny w Lublinie, zwany potocznie Majdankiem, był drugim co do wielkości, po Oświęcimiu, tego typu obozem nazistowskim w Europie. Na obszarze 270 hektarów wybudowano 280 różnego rodzaju obiektów: baraki więzienne, warsztaty, krematoria, komory gazowe i budynki gospodarcze. Obóz funkcjonował od października 1941 roku do lipca 1944 roku. Szacuje się, że pochłonął ponad 360 tysięcy istnień ludzkich. Jesienią 1944 roku powstało tu Państwowe Muzeum na Majdanku i było pierwszą tego typu instytucją na świecie. W dwudziestą piątą rocznicę wyzwolenia Majdanka powstał pomnik poświęcony ofiarom nazizmu.

Katedra w Lublinie

Katedra w Lublinie, dawniej była kościołem jezuitów pod wezwaniem świętego Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty. Zbudowany został u schyłku XVI wieku. W kolejnych stuleciach był wielokrotnie przebudowywany. Zachowały się jednak, godne podziwu, barokowe wnętrza. W 1773 roku zakon uległ kasacji a budynek kościoła zaczął niszczeć. Dopiero w 1805 roku, kiedy to świątynię podniesiono do rangi katedry, odremontowano budynek i przywrócono świetność malowidłom. Podczas II wojny światowej katedra uległa sporym zniszczeniom. W 1952 roku Katedra przeszła generalny remont elewacji i wnętrz.

Pałac w Radzyniu Podlaskim

W 1741 roku Eustachy Potocki, właściciel Radzynia, zlecił przebudowę pałacu słynnemu architektowi Jakubowi Fontanie. Prace trwały osiem lat od 1750 do 1758 roku, ale w efekcie została stworzona barokowo–rokokowa rezydencja, urzekająca do dziś swym pięknem. Elementy wyposażenia i wystroju wnętrz sprowadzono z Paryża i Wiednia. Wokół pałacu rozciąga się piękny geometryczny park ze starymi drzewami. Wzniesiona w ogrodzie późnobarokowa oranżeria uznawana jest za jedną z piękniejszych budowli tego typu w Polsce.

Stadnina koni w Janowie Podlaskim

Jest to najstarsza na ziemiach polskich stadnina, która funkcjonuje od 1817 roku. Stadnina ta słynie z hodowli koni czystej krwi arabskiej. Tutaj też znajduje się unikatowy koński cmentarz. Drugi taki jest w Kliczkowie koło Jeleniej Góry. Każdego roku w Janowie Podlaskim odbywa się słynna aukcja, na którą przyjeżdżają znawcy koni z całego świata. Najdroższy arab sprzedany w Janowie, to ogier El Paso, uzyskał w 1976 roku zawrotną cenę 1 miliona dolarów. Natomiast najdroższym koniem ze stadniny janowskiej była Penicylina sprzedana na aukcji w USA za półtora miliona dolarów.

Kościół na wodzie w Zwirzyńcu

Kościół w Zwierzyńcu został wybudowany na wyspie Stawu Kościelnego, gdzie wcześniej był teatr. Teren wyspy umocniono aby móc wybudować kościół. Bryła kościoła ma charakter późnobarokowy z dwuspadowym ceramicznym dachem. Wnętrze kościoła jest ozdobione iluzoryczną polichromią pędzla Łukasza Smuglewicza, nadwornego malarza Augusta II Sasa. Co roku podczas odpustu ku czci świętego Jana Nepomucena, organizowana jest widowiskowa procesja, która odbywa się na stawie, na łodziach.

Pałac w Puławach

Zespół pałacowy–parkowy usytuowany jest na wysokiej skarpie wiślanej, opadającej stromo w kierunku koryta rzeki. Majątek puławski od 1732 roku należał do rodziny Czartoryskich. Zmieniany i powiększany osiągnął, u schyłku XVIII wieku, obszar 30 hektarów. Pomimo przekształceń zachował do dziś wiele ze swego romantycznego charakteru. Wzniesiono tu kilka obiektów, które miały podkreślać piękno parku. Jedną z tych budowli jest świątynia Sybilli, otoczona skarpą udekorowaną głazami. Powstała w latach 1798 – 1801, na wzór antycznej świątyni Westy z Tivoli pod Rzymem.

Włodawa – miasto trzech kultur

Tereny włodawskie stanowiły miejsce przenikania się trzech kultur. Tu właśnie spotkał się bizantyjski świat prawosławia z rzymską cywilizacja katolicką oraz kulturą żydowską. Do dziś możemy obejrzeć tu trzy świątynie innych wyznań: barokowy kościół parafialny pod wezwaniem świętego Ludwika, Włodawa cerkiew prawosławna pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Marii Panny i Wielką Synagogę. We Włodawie co roku odbywaj się festiwal trzech kultur.

Ruiny zamku w Krupem

Początki zamku sięgają 1492 roku, kiedy to wybudował go Jerzy Krupski. Zamek zbudowany był w stylu starowłoskiego renesansu, a dziedziniec zamkowy zdobiły arkady z krużgankami. Wnętrze zamku było bardzo bogate, o czym świadczą badania archeologiczne. Do zamku prowadził most zwodzony. Zamek w Krupem miał bardzo bogatą historię i wielu właścicieli, lecz dopiero po potopie szwedzkim zaczął się chylić ku upadkowi. Mimo prób odbudowania zamku przez ówczesnych właścicieli, wypadki losu nie pozwoliły im dokończyć dzieła. Obecnie zamek stanowi ruinę malowniczo położoną nad rozlewiskiem.

Lublin jest największym miastem województwa lubelskiego i pełni funkcję stolicy regionu nieprzerwanie od 1474 roku. Po raz pierwszy obecna nazwa miasta pojawiła się w XII wieku. Lublin był wówczas ważnym grodem obronnym. Prawa miejskie otrzymał w 1317 roku. Jednakże rozwój miasta nastąpił dopiero po ustabilizowaniu sytuacji politycznej na skutek unii krewskiej podpisanej w 1385 roku. Prawdziwy rozkwit miasta nastąpił jednak dopiero po unii lubelskiej w 1569 roku.

Tutaj odbywały się obrady sejmików i trybunału koronnego, a także znane w całej Rzeczpospolitej jarmarki. W 1918 roku utworzono tu pierwszą wyższą uczelnię – Katolicki Uniwersytet Lubelski. Obecnie w Lublinie funkcjonuje siedem wyższych uczelni. W 1944 roku Lublin przez kilka miesięcy pełnił funkcję stolicy Polski.

Zamość

Zamość to pierwsze miasto w Polsce i jedno z pierwszych w Europie, które zostało ukształtowane z uwzględnieniem różnorodnych funkcji. Wzniesione całkowicie od podstaw na terenie niezaludnionym. Miasto założył kanclerz i hetman wielki koronny, Jan Zamoyski. Miasto – twierdza Zamość miało być nie tylko głównym ośrodkiem ziem Zamoyskiego, lecz również stolicą obszaru, który uważał za swoje państwo. Z tego powodu miasto pełniło funkcję ośrodka handlu i kultury, jak również potężnej twierdzy. Piękno miasta bierze się z kompozycji brył budowli, placów i ulic powiązanych ze sobą w harmonijną całość.

Biała Podlaska

W drugiej połowie XVI wieku miasto przeszło we władanie Radziwiłłów i przez następne dwa i pół wieku rozkwitało i rozwijało się jako Biała Książęca zwana też Białą Radziwiłłowską. W czasie władania Radziwiłłów wzniesiono obronny zamek, założono Akademię Bielską, którą ustanowiono w 1633 roku, filię Akademii Krakowskiej. Główną atrakcją turystyczną Białej Podlaskiej jest zespół zamkowy z barokową bramą wjazdową, oficynami oraz kaplicą zamkową. Obecnie Biała Podlaska jest drugim co do wielkości miastem na terenie województwa lubelskiego.

Chełm

Chełm jest położony wśród kredowych pagórków. Od kształtu jednego z nich, na którym powstało miasto, wzięła się jego nazwa. W średniowieczu wzniesiono tu gród, który w 1240 roku uzyskał rangę stolicy Księstwa Halicko-Włodzimierskiego. W tym też okresie Chełm otrzymał prawa miejskie. Głównym bogactwem miasta była kreda, którą wydobywano już w XVI wieku. Pod chełmską starówką zachował się unikalny zabytek górnictwa kredowego, powstały na skutek wielowiekowej eksploatacji kredy z zalegających pod miastem pokładów. Obecnie Chełm jest drugim, co do liczebności mieszkańców miastem na terenie województwa lubelskiego.

Kazimierz Dolny

Jednym z najpiękniejszych miast w naszym kraju jest Kazimierz Dolny nad Wisłą. Nazwę miejscowości wiązano z Kazimierzem Wielkim, który nadał osadzie prawa miejskie i wzniósł tutaj zamek. Nazwa Kazimierz pojawiła się jednak wcześniej – możliwe, iż wzięła się od Kazimierza Sprawiedliwego, który w XII wieku był władcą sandomierszczyzny. Na środku rynku stoi studnia, a wokół niej wiele zabytkowych budowli świeckich i sakralnych. Miasto od dawna przyciągało malarzy i przyciąga do dziś, a od czasu jakiegoś i filmowcy upatrzyli sobie to małe, acz bardzo urokliwe miasteczko.

Nałęczów

W XIX wieku odkryto w Nałęczowie źródła mineralne i złoża borowiny, które w połączeniu z łagodnym klimatem dały podstawy do stworzenia uzdrowiska, które istnieje już od 1879 roku. Leczone są tu przede wszystkim schorzenia układu nerwowego oraz przewlekłe choroby serca. Uzdrowisko rozsławił Bolesław Prus, przyjeżdżając tu przez dwadzieścia osiem lat. W Nałęczowie są również dobre warunki do rehabilitacji po zawałach serca i operacjach kardiochirurgicznych.

Kazimierski Park Krajobrazowy utworzony został 27 kwietnia 1979 roku w celu ochrony obszarów geologicznych, takich jak wąwozy lessowe, które mają największe zagęszczenie w Europie.

Kozłowiecki Park Krajobrazowy utworzony w 1990 roku w celu ochrony walorów przyrodniczych z uwzględnieniem ekosystemów lessowych, wśród których dominują bory świeże i wilgotne oraz bory bagienne.

Krasnobrodzki Park Krajobrazowy utworzony w 1988 roku w celu ochrony unikalnych wartości przyrodniczych i krajobrazowych Roztocza Środkowego, a szczególnie lessów mieszanych z domieszką jodły.

Krzczowski Park Krajobrazowy utworzony w 1990 roku celem ochrony bogatej rzeźby lessowej Wyniosłości Giełczyńskiej oraz cennych przyrodniczo kompleksów leśnych.

Nadwieprzański Park Krajobrazowy utworzony w 1990 roku w celu ochrony unikalnego ekosystemu rzeki Wieprz z bardzo cennymi obszarami lasów i torfowisk.

Park Krajobrazowy Lasy Janowskie utworzony w 1984 roku w miejscu wcześniejszego Parku Krajobrazowego Nad Branwią. Celem ochrony jest zachowanie części jednego z największych zwartych kompleksów leśnych w Polsce – Puszczy Solskiej.

Park Krajobrazowy Podlaski Przełom Bugu utworzony został w 1994 roku. Celem ochrony jest duża różnorodność gatunków roślin i zwierząt, jak również unikalne krajobrazy nie tknięte ludzką ręką.

Park Krajobrazowy Pojezierze Łęczyńskie utworzony w 1990 roku w celu ochrony walorów przyrodniczych i krajobrazowych ze szczególnym uwzględnieniem ekosystemów jeziornych i torfowiskowych.

Park Krajobrazowy Puszczy Solskiej utworzony w 1988 roku. Celem ochrony są walory przyrodnicze i krajobrazowe Roztocza oraz Puszczy Solskiej, a w szczególności kompleksów leśnych o charakterze puszczańskim z charakterystyczną florą i fauną.

Poleski Park Krajobrazowy utworzony w 1983 roku w celu ochrony walorów przyrodniczych i krajobrazowych z uwzględnieniem roślin, torfowisk i ekosystemów wodnych, składających się z czterech enklaw.

Południoworoztoczański Park Krajobrazowy utworzony w 1989 roku w celu ochrony walorów przyrodniczych, krajobrazowych, kulturowych i historycznych Roztocza Wschodniego.

Skierbieszowski Park Krajobrazowy utworzony w 1995 roku w celu ochrony Działów Grabowieckich, najwyższej części Wyżyny Lubelskiej, oraz występującej tu roślinności stepowej.

Sobiborski Park Krajobrazowy utworzony w 1993 roku w celu ochrony walorów przyrodniczych i krajobrazowych, z uwzględnieniem lasów i licznie występujących torfowisk ze śródleśnymi jeziorami.

Strzelecki Park Krajobrazowy utworzony w 1993 roku w celu ochrony licznych gatunków ptaków występujących w dolinie Bugu. Rzeka ma tu charakter naturalny, tworząc liczne zakola i starorzecza.

Szczebrzeszyński Park Krajobrazowy utworzony w 1991 roku w celu ochrony walorów przyrodniczych i krajobrazowych z uwzględnieniem wąwozów lessowych i wierzchowin liczących do 235 metrów n.p.m.

Wrzelowiecki Park Krajobrazowy utworzony w 1990 roku w celu ochrony walorów przyrodniczych z uwzględnieniem krajobrazu kulturowego północno-zachodniej części Wzniesień Urzędowskich oraz Małopolskiego Przełomu Wisły pomiędzy Józefowem a Piotrawinem.

Poleski Park Narodowy został utworzony 1 maja 1990 roku i zajmuje 9648 hektarów terenu. Park leży na Równinie Łęczyńsko-Włodawskiej na Polesiu. Charakterystyczne dla poleskiego parku jest ogromna ilość torfowisk, duża ilość płytkich jezior i stawów. Na terenie parku znajdują się najdalej wysunięte na zachód w Europie, tereny tundry i lasotundry.

Bogata roślinność, która się tu znajduje to przede wszystkim rośliny typowe dla terenów bagiennych i podmokłych. Wiele z gatunków tu występujących, to gatunki rzadkie, a 15 z nich jest pod ścisłą ochroną. Wiele gatunków roślin jest przedstawicielami flory północnej, wśród których występują relikty epoki lodowcowej takie jak: brzoza niska, wierzba lapońska czy wierzba borówkolistna. Zachowane tu ekosystemy to obszary, które rozwijały się bez ingerencji człowieka od czasów ostatniego zlodowacenia.

Fauna w Poleskim Parku Narodowym liczy sobie około 290 gatunków zwierząt. Występujące tu bagna i torfowiska są idealną ostoją łosi, które utworzyły tu jedną z najliczniejszych populacji w kraju. W parku odnotowano ponad 70 gatunków motyli, w tym bardzo rzadkich takich jak: przeplatka aurina czy postojaka wiesiołkowca. Ponadto w Poleskim Parku Narodowym jest wiele gatunków ptaków, stwierdzono około 200 gatunków. Najrzadsze ptaki to czapla biała i czapla nadobna.

Aby można było w pełni podziwiać uroki parku utworzone zostały ścieżki przyrodnicze.

Roztoczański Park Narodowy

Roztoczański Park Narodowy został utworzony w 1974 roku.

Park zajmuje 8482 hektary, z czego 93% jest porośnięte lasami. Park utworzony został aby chronić cenne lasy Roztocza Środkowego, gdzie wiele drzew jest pomnikami przyrody. Na terenie parku znajduje się pięć rezerwatów, w czym jeden – Bukowa Góra – jest udostępniony do zwiedzania.

Roślinność Roztoczańskiego Parku Narodowego liczy sobie około 700 gatunków, w tym liczne gatunki górskie. Na terenie parku występuje około 400 drzew pomnikowych. Wśród drzewostanu najwięcej jest buków jodłowych i buczyny karpackiej. Jodły rosnące na tych terenach osiągają największe wymiary w Polsce.

W świecie zwierząt, na terenie parku królują jelenie, sarny, dziki, wilki i lisy. Od 1979 roku znajdują się tu również bobry. Naliczono tu około 190 gatunków ptaków, z czego warto zwrócić uwagę na orlika krzykliwego, trzmielojada czy bociana czarnego. Interesująca jest tu również fauna bezkręgowców, a szczególnie świat owadów, spośród których tylko samych chrząszczy jest ponad 2000 gatunków.

Na terenie parku utworzono pięć szlaków pieszych i jeden rowerowy.

W 1018 roku tereny lubelszczyzny zostały przyłączone do Polski przez Bolesława Chrobrego. Natomiast w 1031 roku ziemie te zdobył Jarosław Mądry, książę ruski. Dopiero w latach 1340 – 1366 powróciły do Polski, za sprawą króla Kazimierza Wielkiego, jako ziemie lenne. Pod koniec XV wieku ziemie lubelskie zostały całkowicie wcielone do Korony, a obecny powiat bielski i część powiatu włodawskiego zostały przydzielone Wielkiemu Księstwu Litewskiemu.

Historia województwa lubelskiego jako odrębnego regionu zaczęła się dopiero w 1474 roku, kiedy to król Kazimierz Jagiellończyk wydzielił z województwa sandomierskiego, województwo lubelskie. Było ono wówczas podzielone na trzy powiaty: lubelski, urzędowski i łukowski. Wtedy to nadano pierwsze przywileje lokacyjne miastom. Pierwszym miastem, które owe przywileje zyskało był Lublin, a nastąpiło to 15 sierpnia 1317 roku.

W 1385 roku w Krewie został zawarty pokój polsko–litewski, co miało korzystny wpływ na rozwój regionu. Szlak handlowy znad Morza Czarnego na zachód Europy przyczynił się do rozkwitu Lublina i Kazimierza Dolnego. W 1569 roku w Lublinie podpisano unię lubelską, co dawało regionowi spore znaczenie polityczne. W Lublinie zaczęły się odbywać obrady sejmików, a do 1578 roku był stolicą sądową Małopolski.

W połowie XVI wieku, na tereny lubelszczyzny zaczęli zjeżdżać nowi rzemieślnicy, kupcy i mieszkańcy miast, co spowodowało wzrost ludności i rozkwit handlu i rzemiosła. Nowy napływ ludności wiązał się również z napływem protestantyzmu na te ziemie. Do połowy XVII wieku protestanci mieli tu swój dom, kiedy to zwyciężyła kotrreformacja. Region ten był jednym z najważniejszych ośrodków kalwinizmu i arianizmu. Na tych terenach działała również jedna z ważniejszych gmin braci polskich.

XVI wiek dla ziem lubelskich był wiekiem rozkwitu. Wtedy to powstały tu ogromne majątki znanych rodów magnackich: Potockich, Zamoyskich, Czartoryskich czy Firlejów. Majątki te musiały być pokaźne, gdyż Hetman Wielki Jan Zamoyski wybudował miasto Zamość, które uzyskało prawa miejskie 10 kwietnia 1580 roku. Zamość jest to miasto twierdza, nazywa się je miastem idealnym, gdyż powstało w ciągu jednego pokolenia.

W połowie XVII wieku idylla ziem lubelskich się skończyła, a to za sprawą licznych wojen: najazdy kozackie czy potop szwedzki. Był to też okres wielu epidemii, które dziesiątkowały ludność. Wiele miast wyludniało, a na to miejsce przybyli Żydzi. Na skutek wielu starć zbrojnych ziemia lubelska podupadła, a miasta zubożały. Po rozbiorach lubelszczyzna znalazła się pod zaborem Austriackim. Natomiast w 1809 roku tereny te zostały włączone do Księstwa Warszawskiego. W 1815 roku ziemie lubelszczyzny znalazły się pod zaborem rosyjskim. W 1837 roku Lublin został mianowany stolicą guberni.

W 1851 roku zniesiono granicę celną pomiędzy Rosją i Królestwem Polskim, w 1877 roku zbudowano pierwszą linię kolejową, co ożywiło nieco rozwój województwa lubelskiego. Nastąpił ponowny rozkwit rolnictwa. Podupadły jednak miasteczka na peryferiach województwa.

W 1918 roku, po odzyskaniu niepodległości, odtworzono województwo lubelskie. Czas międzywojenny był okresem względnego rozwoju tych terenów. W latach 1937 – 1939 zaczęto budować nowe zakłady przemysłowe w Kraśniku, Lublinie i Poniatowej. Pod koniec II wojny światowej, ze względu na ogromne zniszczenia, ludność tych terenów zaczęła się zmniejszać.

W 1975 roku nastąpił podział administracyjny kraju, a tereny województwa lubelskiego były podobne do dzisiejszych. Obecny kształt granic województwo uzyskało w 1999 roku, po ostatnim podziale administracyjnym kraju.

Tu zawiązała się unia polsko–litewska, tu powstało miasto idealne – Zamość, tutaj znajduje się najstarsza w Polsce stadnina koni w Janowie Podlaskim. W Chełmie są unikalne w skali Europy, kredowe podziemia, a w pałacu Zamoyskich w Kozłówce można obejrzeć oryginalny wystrój wnętrz z przełomu XIX i XX wieku. Na ziemiach lubelszczyzny jest miasto ukochane przez malarzy – Kazimierz Dolny, na lubelszczyźnie szkolili się najlepsi polscy piloci w „szkole orląt”,  z lubelszczyzny pochodzą słynne kraśnickie cegły. Na lubelszyźnie jest słynne uzdrowisko w Nałęczowie.

Surowce naturalne pozyskiwane z tego regionu to wapień, margiel i kreda. Wydobywany jest tu również piasek budowlany i szklarski. Ponadto ziemia lubelska jest bogata w wody mineralne. Największą gałęzią gospodarczą na tych terenach jest rolnictwo. Użytki rolne zajmują tutaj 1 714 500 hektara – jest to 68,3% ogólnej powierzchni. Głównie uprawia się tutaj chmiel i tytoń – 67% krajowej produkcji chmielu pochodzi właśnie z województwa lubelskiego. Ponadto uprawiane są tu: pszenica, buraki cukrowe, konopie, warzywa i owoce. Prowadzona jest tu również hodowla trzody chlewnej, bydła i drobiu.

Głównymi gałęziami przemysłu na lubelszczyźnie są: przemysł spożywczy, przemysł materiałów budowlanych i środków transportu w Świdniku i Lublinie, oraz przemysł chemiczny w Puławach.